Demasqué van de Foltering van Julian Assange

Ter gelegenheid van de Internationale Dag ter Ondersteuning van Slachtoffers van Folteringen, op 26 juni schreef Nils Melzer, speciale rapporteur van de VN voor foltering, het volgende opiniestuk op medium.com (26 juni 2019). Hij bood het ter publicatie aan bij vooraanstaande media in de VS, Groot-Brittanië en Australië. Geen van deze media reageerde positief.

illustratie: vertaalslag (CC BY 4.0)

Ik weet het, je zou kunnen denken dat ik misleid ben. Hoe zou het leven in een ambassade met een kat en een skateboard ooit foltering kunnen zijn? Dat is precies wat ik ook dacht, toen Assange voor het eerst een beroep op bescherming deed bij mijn kantoor. Zoals het grootste deel van het publiek, was ik onbewust vergiftigd door de meedogenloze lastercampagne, die in de loop der jaren was uitgerold. Dus het vergde een tweede klop op mijn deur om mijn aarzelende aandacht te krijgen. Maar toen ik eenmaal naar de feiten van deze zaak keek, vervulde dat wat ik aantrof me met afkeer en ongeloof.

Geen twijfel mogelijk, dacht ik, Assange moet een verkrachter zijn! Maar wat ik heb geconstateerd is dat hij nooit beschuldigd is van een zedendelict. Toegegeven, kort nadat de VS zijn bondgenoten had aangemoedigd redenen te vinden om Assange te vervolgen, haalden twee vrouwen de krantenkoppen in Zweden. Een van hen beweerde dat hij een condoom gescheurd had, en de andere dat hij er een niet aan had gedaan, in beide gevallen tijdens gemeenschap met wederzijds goedvinden – niet echt scenario’s die in een andere taal dan het Zweeds het belletje van ‘verkrachting’ laten rinkelen. Let wel, beide vrouwen hebben zelfs ieder een condoom als bewijsmateriaal ingeleverd. De eerste, zogenaamd gedragen en gescheurd door Assange, toonde geen enkel DNA aan – noch het zijne noch het hare, noch dat van iemand anders. Trek je conclusie. De tweede, gebruikt maar intact, bewees zogenaamd ‘onbeschermde’ geslachtsgemeenschap. Trek nogmaals je conclusie. De vrouwen sms’ten elkaar zelfs dat ze nooit van plan waren om aangifte te doen van een misdrijf, maar door de overijverige Zweedse politie ‘op de rails’ werden gezet om het toch doen. Trek nog een keer extra je conclusie.

Sindsdien hebben zowel Zweden als Groot-Brittannië er alles aan gedaan om te voorkomen dat Assange met deze beschuldigingen geconfronteerd zou worden zonder zichzelf tegelijkertijd bloot te stellen aan uitlevering aan de VS en daarmee aan een showproces, gevolgd door een leven in de gevangenis. De Ecuadoraanse ambassade was zijn laatste toevlucht.

Oké, dacht ik, maar Assange moet vast een hacker zijn! Maar wat ik ontdekte, was dat al zijn onthullingen vrijelijk naar hem waren gelekt en dat niemand hem ervan beschuldigt dat hij ook maar één enkele computer heeft gehackt. In feite heeft de enige discutabele hackingaanklacht tegen hem betrekking op zijn vermeende onsuccesvolle poging om een wachtwoord te kraken dat, als het succesvol was geweest, zijn bron had kunnen helpen om haar sporen te verhullen. Kort samengevat: een nogal geïsoleerde, speculatieve en inconsequente reeks van gebeurtenissen; een beetje als proberen een bestuurder te vervolgen die tevergeefs probeerde de snelheidslimiet te overschrijden, maar daarin faalde omdat zijn auto het niet aan kon.

Nils Melzer, VN-Rapporteur over Foltering tijdens zijn persconferentie in het VN-hoofdkwartier in New York. (Bron: UN Photo/Eskinder Debebe)

Welnu, dacht ik, wij weten tenminste zeker dat Assange een Russische spion is, die zich heeft bemoeid met de verkiezingen in de VS en achteloos de dood van mensen heeft veroorzaakt! Maar alles wat ik vond was dat hij systematisch juiste informatie publiceerde van inherent algemeen belang zonder enige schending van vertrouwen, plicht of loyaliteit. Ja, hij legde oorlogsmisdaden, corruptie en misbruik bloot, maar laten we nationale veiligheid niet verwarren met bestuurlijke straffeloosheid. Ja, de feiten die hij onthulde gaven Amerikaanse kiezers de mogelijkheid beter geïnformeerde beslissingen te nemen, maar is dat niet simpelweg democratie? Ja, er zijn ethische discussies te voeren over de legitimiteit van ongeredigeerde onthullingen. Maar als er werkelijk wezenlijke schade was veroorzaakt, waarom hebben noch Assange noch WikiLeaks ooit te maken gehad met daaraan gerelateerde strafrechtelijke aanklachten of civiele rechtszaken om een billijke vergoeding af te dwingen?

Maar toch merkte ik dat ik mezelf voorhield: Assange moet een egoïstische narcist zijn, skateboarden door de Ecuadoraanse ambassade en uitwerpselen op de muren smeren? Welnu, het enige dat ik van het personeel van de ambassade hoorde, is dat de onvermijdelijke ongemakken van zijn onderkomen in hun kantoren werden behandeld met wederzijds respect en inschikkelijkheid. Dit veranderde pas na de verkiezing van president Moreno, toen ze plotseling werden geïnstrueerd om gemene roddels tegen Assange te vinden en, als ze dat niet deden, ze snel zouden worden vervangen. De president nam zelfs de taak op zich om de wereld te zegenen met zijn gekonkel en Assange persoonlijk te beroven van zijn asiel en burgerschap zonder een behoorlijke rechtsgang.

Uiteindelijk drong het tot me door dat ik verblind ben geweest door de propaganda, en dat Assange systematisch belasterd werd om de aandacht af te leiden van de misdaden die hij ontmaskerde. Als hij eenmaal was ontmenselijkt door isolatie, spot en schaamte, net als de heksen die we vroeger op de brandstapel verbrandden, was het eenvoudig om hem van zijn meest fundamentele rechten te beroven zonder wereldwijde verontwaardiging uit te lokken. En zo wordt een juridisch precedent geschapen, via de achterdeur van onze zelfgenoegzaamheid, die in de toekomst net zo goed kan en zal worden toegepast op onthullingen door The Guardian, de New York Times en ABC News.

Heel goed, zou je kunnen zeggen, maar wat heeft laster te maken met foltering? Wel, dat is een hellend vlak. Wat in het publieke debat alleen maar “moddergooien” lijkt te zijn, wordt al snel “hinderlijk volgen” wanneer het wordt gebruikt tegen de weerlozen en zelfs “vervolging” als de staat erbij betrokken is. Voeg nu gewoon doelgerichtheid en ernstig lijden toe, en wat je krijgt is volwaardige psychologische foltering.

Ja, wonen in een ambassade met een kat en een skateboard lijkt misschien een goede deal als je de rest van de leugens gelooft. Maar wanneer niemand zich de reden herinnert voor de haat die je verdragen moet, wanneer niemand zelfs de waarheid wil horen, terwijl noch de rechtbanken noch de media de machtigen ter verantwoording roepen, dan is je toevluchtsoord eigenlijk niets anders dan een rubberboot in een poel vol haaien en noch je kat, noch je skateboard, zal je leven redden.

Maar toch, zou je kunnen zeggen, waarom zou je zo veel adem besteden aan Assange, terwijl talloze anderen wereldwijd worden gemarteld? Omdat het niet alleen gaat om het beschermen van Assange, maar ook om het voorkomen van een precedent dat het lot van de westerse democratie waarschijnlijk kan bezegelen. Want als eenmaal het vertellen van de waarheid een misdaad geworden is, terwijl de machtigen straffeloosheid genieten, zal het te laat zijn om de koers te corrigeren. We zullen onze stem hebben overgeleverd aan de censuur en ons lot aan ongeremde tirannie.

Dit opiniestuk is ter publicatie aangeboden aan: The Guardian, The Times, the Financial Times, the Sydney Morning Herald, the Australian, the Canberra Times, the Telegraph, the New York Times, the Washington Post, Thomson Reuters Foundation, en Newsweek .

Geen van allen reageerde positief.

______________________________

update 29 juni:

Onderzoeksjournalist en historicus Gareth Porter, die publiceert over de nationale veiligheidsstaat en auteur van ‘ Manufactured Crisis: The Untold Story of the Iran Nuclear Scare (2014).’ twitterde op 28 juni:

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s