merkwaardige “anti-autoritaire” definities en scheidslijnen

Dat onder vrijheidslievende geesten ook rekkelijken en preciezen bestaan, die anderen uitsluiten op basis van ‘verkeerde’ opvattingen, is de reden dat Bruce E. Levine op counterpunch.org (5 september 2019) het volgende artikel heeft geschreven, waarin hij pleit voor een gediversifieerde anti-autoritaire cultuur.

Illustratie: Vertaal Slag

Voor de meesten van ons – behalve mogelijk Mussolini, Trump en andere bluffers – heeft het woord autoritair een ongunstige lading. Velen van ons willen, integendeel, onszelf en onze helden definiëren als anti-autoritairen, en dit heeft geresulteerd in een aantal merkwaardige definities van die term.

De American Heritage Dictionary definieert autoritarisme als “gekenmerkt door of voorkeur hebbend voor absolute gehoorzaamheid aan autoriteit. . . betrekking hebbend op of uitgaand van onvoorwaardelijke gehoorzaamheid.” Autoriteiten met macht eisen onvoorwaardelijke gehoorzaamheid van mensen met een lagere rang; en autoritaire ondergeschikten voldoen aan alle eisen van autoriteiten. Lyndon Johnson deed deze befaamde uitspraak toen hij zijn vereisten voor een benoeming verklaarde : “Ik wil dat hij om twaalf uur ’s middags in de etalage van Macy’s mijn kont kust en zegt dat die naar rozen ruikt.” Zowel Johnson als zijn kontkussers waren per definitie autoritairiërs.

Woordenboeken definiëren gewoonlijk anti-autoritair als simpelweg tegen autoritarisme zijn. Meer in het bijzonder verwerpen anti-autoritairen – niet alleen voor zichzelf maar ook voor anderen – absolute gehoorzaamheid aan autoriteit, omdat zij de legitimiteit van een autoriteit in twijfel trekken en zich tegen onrechtmatige autoriteiten verzetten, ongeacht of dergelijke autoriteiten leraren, ouders of regeringen zijn.

De legitimiteit van autoriteiten in twijfel trekken (bijvoorbeeld op basis van hun competentie, eerlijkheid, integriteit en betrouwbaarheid) en het uiten van afwijkende meningen (bijvoorbeeld het schrijven van een kritisch artikel of het bijwonen van een demonstratie) is niet hetzelfde als niet-naleving (bijvoorbeeld Edward Snowdens gelekte bewijs van van massale illegale surveillance van de Amerikaanse regering en zijn beschuldiging van het overtreden van de ‘Espionage Act’). De geschiedenis leert ons – en de studies van Milgram hebben dat bevestigd – dat hoewel discussie en afwijkende meningen niet ongewoon zijn, weinigen van ons weigeren om zich te conformeren aan een onrechtmatige autoriteit, als gevolg waarvan de samenleving gedomineerd wordt door onrechtmatige autoriteiten.

Ondanks het feit dat weinigen onder ons in feite echte anti-autoritairen zijn die weigeren zich te conformeren aan onrechtmatig gezag, willen veel mensen zichzelf en hun helden zien als anti-autoritairen omdat zij de term als positief beschouwen – hetgeen resulteert in een aantal merkwaardige ideeën over de term anti-autoritair.

Het is absurd dat sommige Trumpsupporters mij vertellen dat zij en hun held anti-autoritairen zijn. Trumps bewonderaars zien Trump als iemand die aan de macht is gekomen door onrechtmatige autoriteiten uit te dagen. Ze gaan echter voorbij aan de cruciale realiteit dat Trump onvoorwaardelijke gehoorzaamheid aan hem eist, wat hem per definitie autoritair maakt. De gelovigen van Trump gaan ook voorbij aan de realiteit dat Trump zelf zijn aanhangers ziet als autoritairen die hem kritiekloos volgen, zoals zijn befaamde opmerking: “Ik zou midden op 5th Avenue kunnen staan, iemand neerschieten en geen kiezer verliezen.”

Het zijn niet alleen aanhangers van Trump die een aantal merkwaardige ideeën hebben over de term anti-autoritair. Omdat het voor veel mensen een wenselijke eigenschap is, beweren sommige groepen – waaronder sommige anarchisten – dat zij alleen de enige echte anti-autoritairen zijn. Zulke aanspraken op exclusiviteit kunnen de vermenging van anti-autoritaire subculturen doen afnemen – resulterend in minder gelegenheid voor diverse anti-autoritairen om te debatteren, te groeien, zich te binden en plezier te hebben (hierover later meer).

Er zijn verschillende soorten van niet-naleving en anti-autoritair is niet synoniem met niet-naleving. In de film Horse Feathers uit 1932 is de non-conformistische professor Wagstaff, gespeeld door Groucho Marx, oppositioneel – niet anti-autoritair – wanneer hij zingt: “Je voorstel is misschien wel goed, maar laten we één ding goed begrijpen, wat het ook is, ik ben ertegen.”

Oppositioneel wordt gedefinieerd als daden van oppositie, verzet, opstandigheid en/of vechtlust. Voordat ze anti-autoritair worden, zijn veel jongeren vaak eerst gewoon oppositioneel. Omdat ze trots zijn op zichzelf dat ze onderscheid kunnen maken tussen rechtmatig en onrechtmatig gezag, kunnen ze trots zijn op hun niet-naleving. Dus voor degenen onder ons die bezorgd zijn over het gebrek aan anti-autoritairen, is het vooral verontrustend dat oppositioneel en uitdagend gedrag door de American Psychiatric Association gedefinieerd wordt als een psychische stoornis die ‘oppositionele opstandigheidsstoornis’ (‘oppositional defiant disorder’) wordt genoemd. Deze psychopathologisering en de daaruit volgende “behandeling” maakt het moeilijker voor de trotse niet-naleving van jongeren om zich te ontwikkelen tot de noodzakelijke maatschappelijke bijdrage van het onderscheiden van de legitimiteit van een autoriteit en het weerstaan ​​van onrechtmatige autoriteit.

Tegendraads is ook niet synoniem met anti-autoritair. Een tegendraads iemand verwerpt populaire meningen en gaat tegen de stroom in, terwijl een anti-autoritair iemand zich verzet tegen onrechtmatige autoriteiten.

Anti-autoriteit is ook niet synoniem met anti-autoritair. Anti-autoriteit betekent verzet tegen alle autoriteit; terwijl anti-autoritair verzet tegen autoritairen, autoritarisme en onrechtmatige autoriteit betekent.

Een iconische anarchistische poster luidt: “Fuck Authority”, wat voor veel mensen die onderdrukt worden door autoriteiten goed voelt om te zeggen. Voor anti-autoritairen is het echter niet noodzakelijkerwijs “Fuck Authority” maar altijd: “Fuck Unjust Authority”, “Fuck Stupid Authority” en zeker “Fuck Illegitimate Authority.”

Onder anarchisten zijn er verschillende opvattingen over de legitimiteit van autoriteit. Mijn boek over anti-autoritairen, Resisting Illegitimate Authority, is gepubliceerd door AK Press, een anarchistisch collectief, en is dus gelezen door veel mensen die zichzelf anarchisten noemen. Sommige anarchisten raken van streek van het idee om elke autoriteit serieus te nemen; maar daarvan raken anarchisten die bekend zijn met Mikhail Bakoenin (1814-1876), een van de meest bekende anarchisten in de wereldgeschiedenis echter niet van streek.

Mikhail Bakoenin

Bakoenin schreef: “Volgt daaruit dat ik alle autoriteit verwerp? Zo’n gedachte staat ver van mij af. Wat laarzen betreft, onderwerp ik me aan het gezag van de laarzenmaker. . . . Maar ik sta noch de laarzenmaker, noch de architect of de hooggeleerde toe mij zijn autoriteit op te leggen. Ik luister vrijelijk naar hen en met alle respect dat zij verdienen door hun intelligentie, hun karakter, hun kennis, en behoud altijd mijn onbetwistbare recht op kritiek en afkeuring.”

Terwijl Bakoenin alle opgelegde autoriteit afwijst, erkent hij de legitimiteit van de gezaghebbende. Gezaghebbend (Authoritative) heeft een heel andere betekenis voor het woordenboek dan autoritair. Gezaghebbend betekent accuraat, waar, deugdelijk, valide en dus het vertrouwen waard zijn. Sommige anarchisten zien echter een keerzijde aan het geven van enige autoriteit, zelfs aan een gezaghebbende deskundige. Anarchistische denker William Godwin (1756–1836) geloofde dat het een slecht idee was om te vertrouwen op de superieure kennis van anderen en zich daarop te beroepen, omdat dit ons eigen vermogen om te denken, te redeneren en te oordelen kan verzwakken, en ons dus machteloos kan maken.

Noam Chomsky

De meest bekende zichzelf anarchist noemende moderne Amerikaan is misschien wel Noam Chomsky. Voor Chomsky moet elke vorm van autoriteit “aantonen dat die gerechtvaardigd is – deze bezit geen rechtvaardiging vooraf.” Chomsky geeft een voorbeeld van gerechtvaardigde autoriteit: “als je je vijf jaar oude kind tegenhoudt om te proberen om de straat over te steken, dan is dat een autoritaire situatie: die moet gerechtvaardigd zijn. Nou, in dat geval denk ik dat je een rechtvaardiging kan geven.” Voor Chomsky echter “hebben deze autoriteitsstructuren meestal geen morele rechtvaardiging… ze zijn er gewoon om bepaalde structuren van macht en overheersing in stand te houden. “

Het anarchisme wordt door de Merriam-Webster Dictionary gedefinieerd als: “een politieke theorie die alle vormen van overheidsgezag voor onnodig en ongewenst houdt en pleit voor een samenleving die gebaseerd is op vrijwillige samenwerking en vrije verenigingen van individuele groepen.” Onder anarchisten is er geen monolithische opvatting van anarchisme, hoewel men er in het algemeen over eens is dat de staat een onrechtmatige autoriteit is.

Er zijn echter anti-autoritairen die niet anti-staat zijn. Thomas Paine en Ralph Nader zijn twee van de meest gevierde en verguisde anti-autoritairen in de Amerikaanse geschiedenis. Paine werd aanvankelijk gevierd omdat hij weigerde zich te onderwerpen aan Groot-Brittannië en werd later verguisd omdat hij weigerde zich te onderwerpen aan het christendom; en Nader werd aanvankelijk gevierd omdat hij weigerde zich te laten bangmaken door General Motors en werd later verguisd omdat hij weigerde zich te laten bangmaken door de Democratische Partij. Maar zowel Paine (die geholpen heeft de naam ‘Verenigde Staten’ te creëren en deze misschien zelfs heeft bedacht) als Nader (verantwoordelijk voor de oprichting van levensreddende overheidsinstanties) zijn geen anarchisten.

Toch heb ik ontdekt dat sommige zelfverklaarde anarchisten verkondigen dat men geen anti-autoritair kan zijn als men geen anarchist is. Een vooraanstaande anarchistische publicatie, Fifth Estate, die eerder artikelen van mij had gepubliceerd, vertelde me onlangs dat om jezelf anti-autoritair te kunnen noemen je anarchist moet zijn, en ze hebben een artikel van mij afgewezen waarin ik sprak over anti-autoritaire diversiteit met respect voor temperament, ontwikkeling en ideologie.

Emma Goldman

In dat afgewezen artikel besprak ik anarchist Emma Goldman, die vrijwel haar hele leven anti-autoritair was, en zich eerst verzette tegen het gezag van haar vader en leraren, vervolgens haar eerste anarchistische mentor, de politie, de Amerikaanse regering en later de bolsjewieken. Vervolgens besprak ik Edward Snowden, die in het Amerikaanse leger was aangeworven om in Irak te vechten en vervolgens voor de Central Intelligence Agency (CIA) en partners werkte, maar toen gealarmeerd werd door de schendingen van de Amerikaanse grondrechten door Amerikaanse regeringen en weigerde zich te onderwerpen aan de VS overheid. Tevens besprak ik Malcolm X die eerder in zijn leven een anti-autoriteit crimineel was, vervolgens plichtsgetrouwe autoritair werd binnen een autoritaire organisatie, maar uiteindelijk een anti-autoritair werd die zijn leven opofferde door het gezag van de roofzuchtige leider van de ‘Nation Of Islam’ te betwisten, het besluit van het NOI tegen politieke deelname te verwerpen en kort voor zijn moord een anti-imperialistisch en anti-kapitalistisch politiek programma aan te nemen.

Fifth Estate verwierp mijn artikel vanwege, onder andere, de opname van niet-anarchisten Edward Snowden en Malcolm X, en deelde me mee dat het gebruik is in Fifth Estate dat anti-autoritair synoniem is voor anarchist en “noch Snowden noch Malcolm X echt kunnen worden beschouwd als anti-autoritair.”

Het idee dat iedereen die geen anarchist is, geen anti-autoritair is, is niet alleen onjuist met betrekking tot het woordenboek, maar belemmert tevens de dialoog met anti-autoritairen die geen anarchist zijn. Het is mijn ervaring dat veel anti-autoritairen zijn geïndoctrineerd om anarchisme ten onrechte te zien als niets anders dan een geloof in geweld en chaos; als deze mensen echter het gevoel hebben dat hun anti-autoritarisme wordt gerespecteerd, zullen ze de dialoog aangaan, waarheden over anarchisme leren en er meer open voor staan.

Gezien de subjectieve aard van onrechtmatigheid zal er altijd sprake zijn van diversiteit en discussie tussen anti-autoritairen. Terwijl Fifth Estate mijn opname van Emma Goldman accepteerde, maken sommige eigentijdse anarchisten zich zorgen over de bewondering van Goldman voor Friedrich Nietzsche, die hem als ‘ere-anarchist’ betitelde ondanks het feit dat Nietzsche anarchisten bespotte. Hoewel sommige anarchisten tegenwoordig geschokt zijn door de vrouwonvriendelijke en elitaire barsten in het imago van Nietzsche, erkende Goldman dat Nietzsche instemde met de minachting van anarchisten voor de staat, het nationalisme en het christendom, en dat hij hartstochtelijk de wens van anarchisten voor een nieuwe mens zonder een meester of slaaf mentaliteit verdedigde.

Friedrich Nietzsche

Aanspraken op anti-autoritaire exclusiviteit remmen de uitwisseling van ideeën en verhinderen verschillende anti-autoritaire subculturen van het soort vermenging dat een eeuw geleden genoeglijke ‘taferelen’ opleverde. Als je een vervreemde anti-autoritair was in de jaren 1880 en 1890 in de Verenigde Staten, zou je naar de Lower East Side in New York City kunnen gaan en rondhangen op plaatsen zoals Sach’s Café op Suffolk Street of Justus Schwab’s kelderkroeg op First Street, die zichzelf een “verzamelplaats voor alle stoutmoedige, vrolijke, vrijheidslievende geesten” noemde.

Onder de vaste klanten die voor het eerst deze anti-autoritaire schuilplaatsen betraden, kunnen sommigen aanvankelijk mogelijk alleen hun ouders, leraren of bazen geïdentificeerd hebben als onrechtmatige autoriteiten, nog niet in overweging nemend dat het kapitalisme en de staat ook onrechtmatige autoriteiten waren die hen onderdrukten. Maar in deze ontmoetingsplaatsen ontmoetten ze verschillende anti-autoritairen. Ze werden blootgesteld aan nieuwe ideeën. Ze beargumenteerden en heroverwogen overtuigingen. Ze maakten vrienden en werden misschien zelfs minnaars. Dit alles gebeurde met Emma Goldman en vele anderen die een rijk sociaal netwerk voor zichzelf creëerden dat een deel van de pijn verzachtte van het anti-autoritair zijn in de Verenigde Staten.

In 1900 toen Justus Schwab stierf, volgden 2.000 rouwenden de lijkwagen langs Second Avenue. Hoewel veel van Schwabs rouwenden anarchisten waren, waren vele anderen gewoon anti-autoritairen met “stoutmoedige, vrolijke, vrijheidslievende geesten”.

Bruce E. Levine is een praktiserend klinisch psycholoog, die vaak op gespannen voet staat met de mainstream van zijn beroep. Hij schrijft en spreekt over hoe samenleving, cultuur, politiek en psychologie elkaar kruisen. Zijn meest recente boek is Resisting Illegitimate Authority: A Thinking Person’s Guide to Being an Anti-Authoritarian―Strategies, Tools, and Models  (AK Press, september, 2018). Zijn website is brucelevine.net

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s